Ngoài mở thêm cửa hàng, chuỗi bán lẻ tăng trưởng bằng gì?
Từ 2018 đến 2025, số cửa hàng tiện lợi ở Nhật Bản gần như không tăng, nhưng doanh số vẫn lập kỷ lục bốn năm liền. Với chuỗi bán lẻ Việt Nam, mở thêm cửa hàng vẫn là cách tăng trưởng dễ thấy nhất. Nhưng bài học từ các chuỗi cửa hàng tiện lợi dẫn đầu ở Nhật Bản và Hàn Quốc cho thấy còn những yếu tố khác: bán nhiều hơn trên mỗi cửa hàng, giữ biên lợi nhuận và giảm hàng tồn. Điểm chung của các yếu tố này là đều cần hệ thống.
Về bài phân tích này: Số liệu lấy từ cơ quan thống kê, hiệp hội ngành, báo cáo ngành và case study của Harvard Business School. Nhật Bản và Hàn Quốc được chọn vì có mô hình chuỗi cửa hàng nhỏ, mật độ cao, và đã đi trước Việt Nam nhiều năm.
Bán lẻ Việt Nam đang ở giai đoạn nào?
Thị trường còn nhiều dư địa. 9 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,4% (Cục Thống kê). Kênh hiện đại mới chiếm 35–40% ở thành thị và 15–20% ở nông thôn (Kantar Worldpanel). Riêng chuỗi nhà thuốc đã vượt 4.000 cửa hàng (Q&Me).
Mở thêm cửa hàng vì vậy vẫn là ưu tiên của nhiều chuỗi. Câu hỏi nên đặt ra song song: chuỗi đang khai thác được bao nhiêu từ những cửa hàng đã có?
Chuỗi dẫn đầu ở Nhật Bản và Hàn Quốc tăng trưởng bằng gì ngoài số cửa hàng?
Nhật Bản: bán nhiều hơn trên mỗi cửa hàng. Số cửa hàng tiện lợi giảm nhẹ từ 58.340 (2018) xuống 56.054 (2025), nhưng doanh số của các cửa hàng hiện hữu vẫn tăng 1,1% trong năm 2024 (Hiệp hội Nhượng quyền Nhật Bản). 7-Eleven Nhật Bản quản lý theo phương pháp tanpin kanri: mỗi cửa hàng theo dõi từng mã hàng để quyết định nên đặt gì, bỏ gì. Harvard Business School xem đây là cốt lõi trong cách vận hành của chuỗi, giúp giảm tồn kho và tăng biên lợi nhuận. Năm 2004, doanh số mỗi cửa hàng của 7-Eleven cao hơn khoảng 31% so với trung bình các đối thủ.
Nhật Bản: giảm chi phí nhờ đặt hàng đúng nhu cầu. Lawson dùng AI đề xuất số lượng đặt hàng cho toàn bộ cửa hàng. Chi phí giảm nhờ hệ thống này là một phần lý do lợi nhuận hoạt động nửa đầu năm tài chính 2026 của Lawson tăng 7,6%.
Hàn Quốc: làm tốt hơn với cửa hàng đã có. Năm 2025, bốn chuỗi lớn nhất còn 53.266 cửa hàng, ít hơn năm trước, và tổng doanh số chỉ tăng 0,1%. Nhưng doanh số mỗi cửa hàng vẫn tăng nhẹ. Theo Bộ Công Thương Hàn Quốc, các chuỗi đã chuyển trọng tâm sang củng cố cửa hàng hiện có và đẩy mạnh nhãn hàng riêng. Muốn biết cửa hàng nào nên giữ, nên đầu tư thêm, chuỗi phải có số lãi lỗ của từng cửa hàng.
Vì sao các yếu tố này đều cần hệ thống ERP?
Kết quả của việc mở thêm cửa hàng thì dễ thấy. Bán tốt hơn ở từng cửa hàng thì phải đo mới biết. Năm 2004, mỗi cửa hàng 7-Eleven Nhật Bản đón trung bình 986 lượt khách mỗi ngày. Nhân với vài trăm cửa hàng và vài nghìn mã hàng, không bảng tính nào theo kịp.
- Doanh số mỗi cửa hàng: cần biết từng mã hàng bán thế nào ở từng cửa hàng, trên cùng một danh mục hàng hóa.
- Biên lợi nhuận: cần biết cửa hàng nào, mặt hàng nào có lãi, kể cả hàng nhãn riêng. Doanh thu, giá vốn và chi phí phải ghi nhận theo từng cửa hàng.
- Hàng tồn kho: cần đặt hàng theo nhu cầu thay vì thói quen. Dự báo, kể cả bằng AI, chỉ chính xác khi có dữ liệu sạch.
POS cho biết cửa hàng bán được gì. Nhưng giá vốn, chi phí, tồn kho và đơn mua hàng nằm ở ERP. Chỉ khi hai phần nối với nhau, chuỗi mới biết lãi lỗ thật của từng cửa hàng, từng mặt hàng. Phần mềm không tự tạo ra cách quản lý giỏi, nhưng thiếu dữ liệu này thì không thể quản lý theo cách đó.
SAP giúp được gì, TDI APJ giúp được gì?
SAP cung cấp nền tảng. SAP S/4HANA Retail quản lý danh mục hàng hóa, chủng loại, giá và khuyến mãi trên một nền dữ liệu chung. Đi kèm là các công cụ dự báo nhu cầu và bổ sung hàng cho cửa hàng.
TDI APJ đưa nền tảng đó vào vận hành. TDI APJ là đối tác SAP và đã triển khai SAP cho các chuỗi bán lẻ lớn tại Đông Nam Á.
- RetailPlus: giải pháp cấu hình sẵn trên SAP S/4HANA Retail, triển khai qua RISE with SAP. Phạm vi gồm hàng hóa, mua hàng và bổ sung hàng, giá và khuyến mãi, vận hành cửa hàng, kho và tài chính. Dữ liệu bán hàng và thanh toán từ POS được tự động đưa vào kế toán.
- Chuyển đổi theo đợt: chuỗi lớn có thể đưa từng nhóm cửa hàng lên SAP, trong khi tài chính vẫn tập trung một chỗ.
- RetailPlus FrontOffice (RPFO): POS do TDI APJ phát triển, kết nối với SAP, hóa đơn điện tử và sàn thương mại điện tử. Cửa hàng vẫn bán được khi mất mạng.
- TDI AI Studio: trung tâm phát triển AI của TDI APJ, gồm tư vấn SAP Retail và kỹ sư AI làm việc cùng nhau. Ứng dụng AI được thiết kế theo bài toán riêng của từng chuỗi, không phải một gói dựng sẵn. AI dùng dữ liệu bán hàng, tồn kho và giá đã có trong SAP, rồi đưa đề xuất ngược lại SAP để đội ngũ vận hành duyệt và áp dụng.
Chuỗi bán lẻ nên bắt đầu từ đâu?
Không có ngưỡng số cửa hàng chung. Hãy để ý ba dấu hiệu: số liệu cửa hàng phải gom bằng tay, giá và khuyến mãi lệch giữa các cửa hàng, và không trả lời nhanh được cửa hàng nào đang có lãi. Gặp một trong ba dấu hiệu này là lúc nên rà soát lại hệ thống, song song với kế hoạch mở rộng.
Nguồn tham khảo: Cục Thống kê, 10/2026 · Kantar Worldpanel qua ACBS, 02/2026 · Q&Me, 2026 · Japan Franchise Association qua NACS · Japan Franchise Association qua Jiji, 01/2026 · Japan Franchise Association qua NACS, 2025 · Harvard Business School, Tanpin Kanri: Retail Practice at Seven-Eleven Japan · Jiji, 11/2025 · Jiji, 10/2026 · Bộ Công Thương Hàn Quốc qua Kyunghyang, 01/2026 · Bộ Công Thương Hàn Quốc qua Asia Economy, 02/2026 · SAP Learning